ΚΥΡΚΕΝΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ

ΚΥΡΚΕΝΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ

18 Οκτωβρίου 2001. Καθισμένη σ’ ένα τραπέζι η κυρία Ελένη Κυρκενίδου μας αφηγείται το ταξίδι της ζωής της.

“Εγεννέθα σον Διπόταμον Δράμας σα 1928. Ο πατέρα μ’ έτον ο Χρήστον ο Παρτσαλίδης. Αδά σην Θέρμην είχα είναν θείαν, την Χρυσήν Δαβιτίδου, τοι πατέρας ’μ’ αδερφή. Όταν έρθαν αδά σηφτέν ασήν Καλαμαριάν , επειδή είχεν πολλά κουνούπε ξάει ’κι εκάτσαν . Έφυγαν κι επήγαν σα σύνορα με την Βουλγαρίαν.

Σα 1941, όταν οι Βουλγάροι επήραν τα χωρία ’μουν , ατέ η θεία εψαλάφεσεν έναν κορίτσ’ να βοηθά ’την σα δουλείας. Εμείς ατότε δουλείας ’κ’ είχαμε. Εκές εποίναμε καπνά και ξάει κι εθέλνα ατά. Εγώ πα ευκαιρίαν εράευα. Έφυγα κι έρθα αδά. Είχαν μπιζέλε,σταφύλε, χαρπούζε κι εβοήθανα. Τα χωράφε είχεν ατέ σο Τριάδ’ μερέαν. Την ημέραν μερ έρθα αδά ,επήγαμε σ’ οσπίτ’ τοι Κυρκενίδη Παντελή. Εκάτσα κι έλεθα σο χερομύλ’ κορκότα. Η θεία μ’ και η μάν’ ατ’ εκαλάτσευαν. Εγώ ενούνιζα « άτσαπα έχνε κανά παιδίν , να απομένω αδακές; » Πολλά ’κι επήεν εγνωρίγα με τον Παντελή . Αέτς πα επέμνα αδακές. Σην χαράν κανάν συγγενόν ’κ’ είχα. Νύφε εξέβα ασ’ οσπίτι τοι θείας μ’. Με τ’ εμέν κανάν τσαντάχ συγγενήν ’κ’ είχα. Σην χαράν ο Παντελής έγκεν κι έπαιξεν λύραν ο Γώγον, ο «πατριάρχης».

Τ’ οσπίτ’ εμούν έτον διώροφον. Τ’ ημσόν από λιθάρε και απ’ εκεί κι απάν με τούβλα. Σηφτέν είχαμε ολίγα χαϊβάνε και εποίναμε ολίγον την γεωργίαν . Αμά ντο θέλ’τς; Τα περισσότερα επέμνανε απούλητα. Εποίνα τυρίν απές σ’ έναν κάσαν και το πολλά εταγούτευα . Επεκεί εποίκαμε 27 κιφάλε χαϊβάνε και 10 στρέμματα κεπίν. Η ζωή έτον τσατίν. Οσπιτί δουλείας, μωρά , μαντρίν και παράδας ολίγα. Το βραδύν πεχούτε έρουζαμε.

Ο Παντελής έπαιζεν λύραν. Όπου χαράν σο χωρίον κι ατόν ελάλνανε. Ασήν Καλαμαριάν έρχουσον οι κουμπάρ’ εμούν με τον Γώγον ,ότι ώραν και να έτον. Εγνέφυζαν εμάς και εποίναμε μουχαπέτε.

Έναν βραδύν έρθεν ο λυράρης ,ο Αριστείδης με παρέαν. Εκούντεσαν, ένοιξαν τ’ αφκά την πόρταν και εκάτσαν έτρωγαν τα χαρπούζε. Ατότε τα πόρτας ’κ’ εκαράκοναμ’ ατά. Εξέβαν απάν σ’ οσπίτι, σην πόρταν τοι κάμαρης κι έπαιζαν λύραν . Κουντώ τον Παντελήν και λέγ’ ατόν «κάποιος παίζ’ λύραν». Ελάγκεψεν απάν ο Παντελής. Εγέλασαμε , εκάτσαμε ,έπαμε κι ενέσπαλαμε την φτώχεια ’μουν.

Ένα άλλον βραδήν ο κούμπαρ’ μ’ ασήν Καλαμαριάν αμόν ντο έπεν , επήρεν τον Γώγον κι έρθεν εξέβεν αδά. Έρθαν και έτον και νηστεία ,Μεγάλη Βδομάδα. Απές σ’ οσπίτ’ ’κ’ είχαμε και πολλά πράγματα. Τυρίν ,ελέας, κρομμύδε. Ο Παντελής εστεναχωρεύτεν. Ο κούμπαρ’ μ’ εγροίξεν α’. Λέει ατόν « κρομμύδε ’κι έεις; Τσάκοσον οβά, τυρίν κι ελέας». Ως το πουρνού έπαιζαν κι εγέλαναν. Το πουρνού έρμεξα, έβρασα γάλαν , έπανε κι έφυαν. Πάντα αέτς ένουντον. Ατότε ’κ’ εκενίαζαμε . ΄Η έεις ή ’κ’ έεις, καλόν καρδίαν. Έτρωγαμε χαβίτσ’, χασίλ’, τρίμαν, τανομένον σουρβάν,καβουρευτόν μαλέζ’,πόρτς, σιρόν, ξηρόν μακαρίναν, ψαθήρε, πυρισκία, τανέας, κιντέατα. Ατώρα πα εφτάγ’ ατά. Εζούμωναμε κι εσκουντούλιζεν το χωρίον. Ε κι τ’ ειτέ καιροί και βαχούτε!»

Η κυρα Ελένη παντρεύτηκε το 1948 με τον Παντελή Κυρκενίδη και απέκτησαν τρία παιδιά. Την Ελευθερία το 1949 που παντρεύτηκε τον Καμπουρίδη Νικόλαο κι έχουν τη Μαρία ,την Ελένη και το Γιώργο. Την Ξανθίππη(Ξανθούλα) που παντρεύτηκε τον Φαρδέλα Κων/νο κι έχουν τον Ηρακλή και τον Παντελή. Τον Χαράλαμπο που παντρεύτηκε τη Βασιλική Ναλπαντίδου κι έχουν τον Παντελή και το Χρήστο. Τον Αντώνη που παντρεύτηκε την Καρολίνα Μαύρου κι έχουν τον Παντελή.