ΧΟΥΖΑΝΑ ΜΑΡΙΑ

7-3-2001, παρέα με τον Παναγιώτη Τριανταφυλλίδη μπήκαμε στο σπίτι της χαμογελαστής Μαρίας Χουζανά ,το γένος Λαγγίδη , του Μιχαήλ και της Ειρήνης, η οποία γεννήθηκε στην Τρίπολη του Πόντου το 1914.

Ασήν Τρίπολην όταν εποίκανε ’μας εξορίαν ,έφυγαμ’ κι επήγαμε σην Κερασούνταν. Εκεί σην εξορίαν υπόφεραμε πολλά. Πείναν και δίψαν σην στράταν. Επαίνανε μας συνοδείαν Τούρκ’ στρατιώτ’. Έμνε ατότε τρία χρονών. Ατά έλεεν εμέν τη πατέρας ’μ’ η αδερφή, η Ελπίδα. Ούλ’ όσοι εξέβαμε ασήν Τρίπολην έμνεσε Πόντιοι. Αλλά εταχουτεύταμε αδά κι εκεί. Οι Τούρκ’ επήρανε κι επήγαν’ ατς όπου εθέλνανε. Σην Κερασούνταν εκάτσαμε τρία χρόνε. Ο πατέρα μ’ έτον ράφτης. Έντονε συνέταιρος μ’ είναν κι επαίραναμε καλά. Έτον χέρος κι επαντρέφτεν. Εκεί εποίκεν κι έναν κορτσόπον. Τη δεύτερεσαν την καρήν ατ’ έλεγαν ατέν Ελισάβετ κι έτον και σόγαμπρος. Έμνεσε, ο καθ’εαυτού αδερφό μ’ ο Γιώργον , μερ έτον πέντε χρόνε κι άλλο τρανός, εγώ , η Άννα , η Ευτυχία μερ εγεννέθεν σην Κων/πολην και ο Παναγιώτης , μερ εγεννέθεν σην Καλαμαριάν . Σην Πόλην εκάτσαμε τέσσερα χρόνε. Επέκει έρθαμε σην Καλαμαριάν με πλοίον.

Ο πατέρα μ’ έρθεν κι άλλο έμπρε ασην Κερασούνταν σην Πόλην ,γιατί ετοπλάεψαν όλτς απέσ’ σο σχόλειον. Άλλ’τς έσπαξαν , άλλ’τς ερήμαξαν άλλ’τς εταγούτεψαν. Ο πατέρα μ’ ήξερεν πολλά τούρκικα κ’ είχεν είναν Τούρκον φίλον, μερ εγουτάρεψεν ατόν. Είπεν ατόν «μη φεύγεις εμείς θα σε κρατήσουμε. Θα μετανοήσεις.»

Επήεν σην Πόλην ράφτης. ’Κι ήξεραμε μερ επήεν. Σον χρόνον απάν’ ο «τούρκον» εξέγκεν εμάς ασό ’σπίτ’, επήρεν το ανοιγάρ’ και με την ψήν σο στόμαν, εσέγκεν εμάς σο παπόρ’. Έμνεσε τη μάνας ημ’ η νύφε, τ’αδερφού ατ’ η καρή, η θεία μ’.

Επειδή έσον πόλεμος εφογούμνεσε κι έμνεσε τοπλαεμέν σ’ έναν οσπίτ’. Ντο να εποίναμε. Οι αγούρ’ εμούν έσαν εξορίαν. Ντα ποίναμε. Τον αδερφόν τη μάνας μ’ ,τον Μιλτιάδην, επίασαν ατόν οι Τούρκ’.κι εσκότωσαν ατόν απές σην Κερασούνταν. Είναν άλλον μερ είδαμε με τα’ ομάτ’ εμουν ,ασό

παράθυρον ,εκυνήγησεν ο τούρκον κι επήεν σην άκραν κι έσπαξεν ατόν με το μαχαίρ’.

Όταν έφτασαμε σην Πόλ’, πολλούς εξέγκαν δεξιά κι αριστερά. Ατοίν επέθαναν σην καραντίναν.

Ο πατέρα μ’ έμαθεν ότι ασήν Κερασούνταν έρτε έναν παπόρ’. Είπεν τον φίλον ατ’ ,τον Τούρκον , άτσιαπα έν’ κι η οικογένεια τη Λαγγίδη απές. Ο Τούρκον έρθεν κι ετέρεσεν.Εμείς έμνεσε αφκά, σα αμπάρε τη παπορί. Ατός ερώτεσεν τη Λαγγίδη η οικογένεια μερ έν’.Έρθεν κι εύρεν εμάς. Ερώτεσεν :

-Τη Λαγγίδη η καρή εσύ είσαι;

-Ναι, εγώ είμαι κι η οικογένεια μ’ ,με τα παιδία και την θεία μ’.

-Εβγάτε απάν. Θα πάγω λέγ’ατό σον Μιχάλην και το βράδυ ,κρυφά ,θα έρχουμε κατηβάζω ’σας. Ο πατέρα μ’ αμόν ράφτης είχεν γνωριμίας με τοι Τούρκ’ς. Έρθεν ο πατέρα μ’ σουμά σο παπόρ’. Εχάραμε πολλά όταν είδαμ’ ατόν, πως εύραμ’ άτον. Επέκει έρθεν ο Τούρκον κι είπεν εμάς:

-Θα κάθουστουν αδακά. Έναν –δύο ώρας ασά μεσάνυχτα επεκεί θα έρχουμαι παίρω ’σας.

Όπως είπεν ατό κι επείκεν ατό. Έρθεν επήρεν κι επήεν εμάς σ’ οσπίτ’. Κάποτε λέμε Τούρκ’, καλοί ανθρώπ’ πα είναι. Έχουμε να λέμε για την φιλοξενίαν ατ’.

Έκατσαμε δύο τρία ημέρας ση Τούρκονος τ’ οσπίτ’. Επέκει ο πατέρα μ’ επήεν εύρεν οσπίτ’ κι ενοικίασεν.Είχεν δύο κάμαρια. Τ’ έναν εκάθουμες και τ’ άλλο είχεν ραφείον .Εδούλευεν καλά. Έμνεσε οχτώ νοματέοι σ’ έναν κάμαριν. Ο πατέρα μ’ κι η μάνα μ’ με τρία παιδία και η θεία μ’ με δύο παιδία.

Ασήν Πόλην έρθαμε αδά σην Καλαμαριάν το 1925. Εσέγκαν εμάς απές σα θαλάμους μερ έταν στρατιωτικά,από λαμαρίνας.Ατά έσαν απές σην Καλαμαριάν.Απές σε κάθε θάλαμον έμνεσε πολλά οικογένειας .Ο κάθ’ είνας με τα κουρελούδας και τα χράμε εποίνεν τ’ εκεινού το καμαρόπον. Εκεί απές εκάτσαμε οχτώ χρόνε.Έμνεσε όλ’ αγαπημέν’. Έλεγαμε τα καϋμούς τη πατρίδας ,ετραγώδναμε κι εφεραγλαύγαμε με την κεμετζέν εντάμαν. Εκεί απές έμνεσε κανάν είκοσι οικογένειας ,ας’ ούλε τα μέρη. Πόντιοι,Θρακιώτες, Κωνσταντινοπουλίτες,….Επέκει είνας –είνας έφυγαν σα χωρία.Εμείς ’κι έφυγαμε απ’ εκεί απές. Ο πατέρα μ’ εδούλευεν εκεί απές αμόν ράφτης. Την ραπτομηχανήν έγκενα ασήν Πόλην. Έγκαμε αρκετά πράγματα απ’ εκεί. Σα οχτώ χρόνε απάν εδέκαν παράδας ασήν ανταλλαγήν σον πατέρα μ’. Εδέκαν εμάς είναν παράγκαν απέναντι ασά τωλ, απάν σην στράταν. Εδούλευαν μαζί με τον αδερφό μ’ το ραφείον.

Επέκει εδέκανε εμάς άλλο οικόπεδον αξάν σην Καλαμαριάν, σουμά σο γυμνάσιον , σην Μεταμόρφωσην . Το πρώτον το οικόπεδον εδέκανα σον αδερφό μ’ ,επειδή έτον τη παντρειάς. Σην θεία μ’ εδέκαν άλλο μαζί με τ’ οσπίτ τ’εποικισμού. Όσοι είχαν παράδας ετράνυναν ατά. Ο πατέρα μ’ οπίσ’ είχεν τ’ οσπίτ’ κι έμπρε δύο μαγαζία. Ακομάν στέκνε. ’Κι εχάλασαμ’ ατά.

Επήγα ως σην τρίτην τάξην σην Καλαμαριάν.Είχα δέσκαλον κι έλεγαν ατόν Πλούτων. Έτον μαζί ’μουν σα θαλάμους. Πόντιος έτον. Έπαιζεν και κεμετζέν. Σο πλαν κεκά το θάλαμον , είχαμε είναν τρελογιατρόν, μερ εγάπανεν την Κατίναν. Είναν βράδον είπαν ’α παντρεύουμε ατόν. Έγκεν ο Πλούτων μπουκάλε με νερόν απάν σα πάγκους. Είχεν καφενείον. Εποίκαν την Κατίναν νύφεν και τον γιατρόν γαμπρόν. Επήραν κι επήγανα ατόν ως σην εγκλεσίαν με κεμετζέδας .Εκεκά η Κατίνα εφέκεν κι έφυεν.

Εποίκαν εμέν προξενείαν κι έντρισα σην Θέρμην. Η προξενήτρα έτον ασήν Ορτούν , όπως κι ο πεθερό μ’. Έντρισα το 1936 . Εποίναμε την γεωργίαν. Ο άντρας ημ’ εσέβεν σο αγρόκτημαν ,σην γεωργικήν σχολήν, αμόν μηχανικός σα κομπίνας μερ αλωνίζνε. Εκάτσε εκεί δώδεκα χρόνε. Εσκοτώθεν ασό γιλτιρίμ σην Βέροια το 1963.

Το 1936 εγεννέθεν ο Νίκον κι επαντρεύτεν την Ερμιόνην .Τα παιδία ’τουν εκόλτσαν Ευαγγελίαν κι Αλέξανδρον.

Το 1939 εγεννέθεν ο Κωνσταντίνον κι επαντρεύτεν Γερμανίδαν ,τη Μόνικαν. Έχνε έναν αγουρόπον ,τον Μιχάλην. Ατώρα έχ’ δύο εγγόνε: την Μαρίαν και τον Αλέξανδρον.

Ο Γιώργον εγεννέθεν το 1944. Την καρήν ατ’ λέγνε Ουρανία και τα παιδία ατ’ Μαρία και Αλέξανδρος.

Ο Μιχάλης εγεννέθεν το 1947 και την καρήν ατ’ λέγνε Μαρίαν .Έχνε έναν κορίτσ’, την Άνναν.

Φτώχειαν είχαμε αλλά επέραναμε καλά. Πάντα αγαπημέν’. Ατώρα χάσον ατά……..